تبلیغات
پرسمان احکام - چگونگی استفاده از بیت المال
چگونگی استفاده از بیت المال
تعداد بازدید : مرتبه

معمولا یک دسته از مردم از بین مشاغل موجود، به شغل های دولتی اشغال دارند. در رابطه با مشاغل دولتی مهمترین حکم شرعی که بسیار سوال بر انگیز هم می باشد، بحث استفاده از اموال دولتی و یا بیت المال هست. در مورد سختگیری اسلام در باب بیت المال هم روایات فراوانی به دست ما رسیده است، مثل این روایت که امام باقر (علیه السلام) از پیغمبر اسلام (صلی الله علیه و آله) نقل می کنند: «پنج کس اند که من و هر پیامبر مستجاب الدعوه ای، آنان را لعنت کرده است: آن کس که در کتاب خدا، آیه ای را زیاد گرداند، و کسی که سنت و روش مرا، رها کند و کسی که قضا و قدر خدا را تکذیب کند و کسی که حرمت اهل بیت مرا که خدا واجب فرموده نگه ندارد، و کسی که اموال عمومی را، به خود منحصر سازد و [تصرف در] آن را [به نفع خود] حلال شمارد».[1] پس واضح هست که اسلام نسبت یه بیت المال و شخصی سازی آن بسیار سخت گیری کرده است و خصوصا مواردی از این سخت گیری ها که دوران حکومت امام علی (علیه السلام) از ایشان نقل شده است، مانند این کلام تکان دهنده، حضرت درباره بازگرداندن بیت المال به جای خودش، فرمودند: «به خدا قسم اگر آن املاک را بیابم به مسلمین برمى گردانم گرچه مهریه زنان شده باشد، یا با آن كنیزها خریده باشند».[2] خوب این کلام معصوم نشان دهنده حساسیت فوق العاده این حق الناس در اسلام دارد و باید توجه بیشتری به این مسئله داشته باشیم. اما مواردی در استفاده از اموال دولتی و بیت المال را که از مراجع بزرگوار پرسیده شده را ذکر می کنم تا برای شاغلان دولتی قابل استفاده باشد.
حضرت آیت الله خامنه ای
س: اگر كسی از خودرو بیت‌المال در سفر غیر اداری استفاده كند، با توجه به اینكه مركب او غصبی می‌باشد تكلیف نماز او در این سفر چگونه می‌باشد؟
ج: در فرض سؤال وسیله نقلیه تأثیری در نماز او ندارد.
س: اگر اعتبار فیش‌‏هاى غذا که به دانشجویان دانشگاهها داده مى‏ شود، در صورت عدم دریافت غذا در روز معیّن، بدون برگرداندن پول آن باطل شود، آیا جایز است فیش‏هاى باطل را به جاى فیش‏هاى معتبر براى دریافت غذا ارائه بدهیم؟ و غذایى که به این طریق گرفته مى‏ شود چه حکمى دارد؟
ج: استفاده از فیش‏هایى که از اعتبار ساقط شده ‏اند براى دریافت غذا جایز نیست و غذایى که با آنها گرفته مى‏ شود غصب است و تصرّف در آن حرام و موجب ضمان قیمت آن است.
س: در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالى امکاناتى مانند غذا و لوازم مورد نیاز دانشگاهى به دانشجویان داده مى‏شود که توسط وزارت بازرگانى و مؤسسات دیگر به دانشجویان مشغول به تحصیل در آن دانشگاه اختصاص یافته است، آیا توزیع آنها بین سایر کارمندان مشغول به کار در دانشگاه نیز جایز است؟
ج: توزیع نیازمندیهاى مورد مصرف و مختص به دانشجویان مشغول به تحصیل در دانشگاه بین سایر اشخاصى که در آنجا کار مى‏ کنند، جایز نیست.[3]
حضرت آیت الله سیستانی
س: آیا استفاده از امکانات و اموال بیت المال مانند تلفن یا اتومبیل در جهت استفاده شخصی جایز می باشد؟
ج: استفاده از اموال دولتی فقط در چارچوب قانون جایز است اگر قانون به او اجازه این کار را می دهد اشکال ندارد.[4]
حضرت آیت الله مکارم شیرازی
س: در مدرسه غیرانتفاعی درس می دهم. به بچه ها شیر یارانه ای می دهند و تاریخ مصرف آنها مربوط به همان روز است؛ بعضی از بچه ها نمی خورند؛ برای اینکه خراب نشود چند تا را به خانه می برم. حکمش از نظر شرعی چیست؟
ج: در فرض سوال اشکالی ندارد.[5]

-----------------------------------------------

پی نوشت:

1- عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‏: «خَمْسَةٌ لَعَنْتُهُمْ وَ كُلُّ نَبِیٍّ مُجَابٍ‏ «1» الزَّائِدُ فِی كِتَابِ اللَّهِ وَ التَّارِكُ لِسُنَّتِی- وَ الْمُكَذِّبُ‏ بِقَدَرِ اللَّهِ‏ وَ الْمُسْتَحِلُّ مِنْ عِتْرَتِی مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَ الْمُسْتَأْثِرُ بِالْفَیْ‏ءِ وَ الْمُسْتَحِلُّ لَه‏»، الكافی، مرحوم کلینی، چاپ- الإسلامیة، ج‏2، ص: 294

2- وَ مِنْ كَلام لَهُ عَلَیْهِ السَّلامُ فیما رَدَّهُ عَلَى الْمُسْلِمینَ مِنْ قَطائِع  ِ عُثْمانَ: «وَ اللّهِ لَوْ وَجَدْتُهُ قَدْ تُزُوِّجَ بِهِ النِّساءُ، وَ مُلِكَ بِهِ الاِْماءُ لَرَدَدْتُهُ.» نهج البلاغه،خطبه 15،  ترجمه شیخ حسین انصاریان .

3- برگرفته از اجوبه الاستفائات و استفتائات جدید رهبری، بیت المال

4- برگرفته از سایت آیت الله سیستانی

5- برگرفته از سایت آیت الله مکارم شیرازی

نکته: مطالعه بیشتر درباره جایگاه بیت المال در اسلام 1- 2- 3-





طبقه بندی: پاسخ سوالات شما،  احکام و مسائل متفرقه، 
برچسب ها: بیت المال، حق الناس، یارانه، استفاده شخصی، احکام، حکومت، اسلام،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 1393/07/28 توسط : مرتضی باقری