تبلیغات
پرسمان احکام - قسم خوردن برای اثبات یا نفی چیزی!



با سلام خدمت شما دوستان عزیزان

چیزی که مرسوم شده است و اکثر مردم جامعه بدون توجه به حکم خداوند و نظر مراجع آن را انجام می دهند، قسم خوردن برای اثبات یا نفی چیزی است! 

به خدا قسم راست می گویم، به خدا قسم این درست است یا ایچنین نیست! اینها الفاظی است که در طی شبانه روز یا خودمان به کار می بریم و یا به گوشمان می رسد، ولی واقعا حکم چنین قسم خوردنی چیست؟ آیا اگر قسمی که خورده ایم دروغ باشد گناه کرده ایم؟  نظر مراجع و خدا در این باره چیست؟


قسم برای اثبات یا نفی چیزی:

به نظر تمام مراجع تقلید قسم خوردن برای اثبات یا نفی چیزی دو حالت دارد:

1-یا قسم ما راست است که در این صورت قسم خوردن می شود، مکروه.

2- و یا اگر خدایی ناکرده قسمی که می خوریم دروغ باشد، قسم خوردن ما می شود حرام و گناه کرده ایم.

نکته: قسم دروغ خوردن برای نجات جان خودمان یا مسلمان دیگر از شر ظالم اشکالی ندارد و حتی در بعضی از موارد واجب است.


رساله و توضیح المسائل مراجع تقلید:

آیت الله خمینی:

مساله- كسى كه قسم مى‏خورد اگر حرف او راست باشد قسم خوردن او مكروه است،و اگر دروغ باشد، حرام و از گناهان بزرگ مى‏باشد، ولى اگر براى این كه خودش یا مسلمان دیگرى را از شر ظالمى نجات دهد، قسم دروغ بخورد اشكال ندارد بلكه گاهى واجب مى‏شود، و این جور قسم خوردن غیر از قسمى است كه در مسایل پیش گفته شد.1

 

آیت الله بهجت:

مساله- اگر انسان بدون این كه تصمیم قلبى بر انجام یا ترك كارى داشته باشد قسم بخورد، مثلاً در مكالمات روزمره بگوید : به خدا چنین شد یا چنین نشد ، این گونه قسم موجب كفاره نیست ولى اگر راست باشد مكروه است، و اگر دروغ باشد گناه است.

مساله- اگر براى از بین بردن حق مسلمانى قسم بخورد حرام است، و اگر براى این كه خودش یا مسلمان دیگرى را از شر ظالمى، نجات دهد قسم دروغ بخورد اشكالى ندارد، بلكه گاهى واجب مى شود.2

 

آیت الله تبریزی:

مـسـالـه- كـسى كه قسم مى خورد كه حرف من راست است، چنانچه حرف او راست باشد قـسـم خوردن او مكروه است، و اگر دروغ باشد حرام و از گناهان بزرگ مى باشد، ولى اگر براى ایـنكه خودش با مسلمان دیگرى را از شر ظالمى نجات دهد، قسم دروغ بخورد اشكال ندارد، بلكه گـاهـى واجـب مـى شود، اما اگر بتواند توریه كند یعنى موقع قسم خوردن طورى نیت كند كه دروغ نـشود، بهتر این است كه توریه نماید، مثلا اگر ظالمى بخواهد كسى را اذیت كند و از انسان بپرسد كه او را دیده اى؟ و انسان یك ساعت قبل از او را دیده باشد، بگوید او راندیده ام و قصد كند كه از پنج دقیقه پیش ندیده ام.3

 

آیت الله سیستانی:

مساله- كـسـى كـه قسم مى خورد، كه حرف من راست است چنانچه حرف او راست باشد قسم خوردن او مكروه است، و اگـر دروغ بـاشـد حرام است، بلكه قسم دروغى كه در مقام فصل منازعات خورده مى شود، از گناهان بـزرگ مى باشد، ولى اگر براى این كه خودش یا مسلمان دیگرى را از شر ظالمى نجات دهد، قسم دروغ بـخـورد اشـكـال نـدارد، بلكه گاهى واجب مى شود، اما اگر بتواند توریه كند ( یعنى موقع قسم خوردن معناى دیگرى غیر آنچه لفظ ظاهر در آن است قصد كند و نشانه اى براى مقصود خود اقامه ننماید ) احتیاط لازم آن است كه توریه نماید مثلا اگر ظالمى بخواهد كسى را اذیت كند و از انسان بپرسد كه او را دیده اى، و انسان یك ساعت قبل او را دیده باشد، بگوید او را ندیده ام و قصد كند كه از پنج دقیقه پیش ندیده ام.4

 

آیت الله مکارم شیرازی:

مسأله- كسانى كه براى اثبات مطلبى قسم مى خورند اگر حرف آنها راست باشد قسم خوردن مكروه است و اگر دروغ باشد حرام و از گناهان كبیره است، ولى اگر مجبور شود كه براى نجات خود یا مسلمانان دیگرى از شرّ ظالمى قسم دروغ بخورد اشكال ندارد، بلكه گاه واجب مى شود و این نوع قسم خوردن كه براى اثبات مطلبى است غیر از قسمى است كه در مسائل پیش گفته شد كه براى انجام كار یا ترك كارى بود.5

 

آیت الله صافی گلپایگانی:

مساله- كسى كه قسم مى خورد، اگر حرف او راست باشد، قسم خوردن اومكروه است، و اگـر دروغ بـاشـد، حـرام و از گـناهان بزرگ مى باشد، ولى اگر براى این كه خودش یا مسلمان دیگرى را از شر ظالمى نجات دهد، قسم دروغ بخورد اشكال ندارد، بلكه گاهى واجب مى شود، اما اگـر بـتـوانـد توریه كند، یعنى: موقع قسم خوردن طورى نیت كند كه دروغ نشود، بنابر احتیاط واجـب بـایـد تـوریه نماید، مثلا اگر ظالمى بخواهد كسى را اذیت كند، و از انسان بپرسد كه او را نـدیـده اى، و انـسـان یـك سـاعـت قبل او را دیده باشد، بگوید او را ندیده ام و قصد كند كه از پنج دقیقه پیش مثلا ندیده ام.6

 

آیت الله فاضل لنکرانی:

مسأله ـ كسى كه قسم مى خورد، اگر حرف او راست باشد قسم خوردن او مكروه است و اگر دروغ باشد حرام و از گناهان بزرگ مى باشد، ولى كفاره قسم را ندارد. ولى اگر براى این كه خودش یا مسلمان دیگرى را از شر ظالمى نجات دهد، قسم دروغ بخورد اشكال ندارد بلكه گاهى واجب مى شود امّا اگر بتواند توریه كند یعنى: موقع قسم خوردن طورى نیّت كند كه دروغ نشود بنابر احتیاط واجب باید توریه نماید; مثلا اگر ظالمى بخواهد كسى را اذیّت كند و از انسان بپرسد كه او را ندیده اى؟ و انسان یك ساعت قبل او را دیده باشد، ولى بگوید او را ندیده ام به این قصد كه از پنج دقیقه پیش ندیده ام.7

 

آیت الله وحید خراسانی:

مسأله- كسى كه قسم مى خورد كه حرف من راست است چنانچه حرف او راست باشد قسم خوردن او مكروه است و اگر دروغ باشد حرام و از گناهان بزرگ مى باشد، ولى اگر براى این كه خودش یا مسلمان دیگرى را از شر ظالمى نجات دهد قسم دروغ بخورد اشكال ندارد ، بلكه گاهى واجب مى شود ، اما اگر بتواند توریه كند - یعنى موقع قسم خوردن طورى نیت كند كه دروغ نشود - احتیاط واجب این است كه توریه نماید ، مثلا اگر ظالمى بخواهد كسى را اذیت كند و از انسان بپرسد كه او را دیده اى و انسان یك ساعت قبل او را دیده باشد ، بگوید ندیده ام و قصد كند كه از پنچ دقیقه پیش ندیده ام.8

 

________________________

پینوشتها:

1- توضیح المسائل آیت الله خمینی، مساله 2675.

2- اصول عملیه آیت الله بهجت، مساله 92-93.

3- توضیح المسائل آیت الله تبریزی، مساله 2684.

4- توضیح المسائل آیت الله سیستانی، مساله 2684.

5- توضیح المسائل آیت الله مکارم شیرازی، مساله 2304.

6- توضیح المسائل آیت الله  صافی گلپایگانی، مساله 2684.

7- توضیح المسائل آیت الله فاضل لنکرانی، مساله 2831.

8- توضیح المسائل آیت الله وحید خراسانی، مساله 2739.





طبقه بندی: احکام نذر و عهد و قسم، 
برچسب ها: قسم خوردن، اگر راست باشد مکروه است، شر ظالم، توریه،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 1391/03/22 توسط : طلبه